Günün Kitabı | Kızlar Da Okur (Köy Enstitüsü Öyküsü)| Salih Koç

Kitap değerlendirme yazarı: İsmail Demirtaş

KIZLAR DA OKUR “ Köy Enstitüsü Öyküsü” Salih Koç  (178 Sayfa)

Değerli kitapsever dostlarım;

Ben, çay içmeyi çok severim. Çayın kokusunu ve tadını az çok bilirim. Ama her demdeki o buharın ince kokusu ve yudumladığımdaki o tat, bana ayrı bir haz verir.

Demem şu ki; “Köy Enstitülerinin” yakmış olduğu aydınlanma meşalesini savunan ve o meşaleyi söndürmemek için gönül veren bir eğitimci olarak; “Köy Enstitüleri” ile yazılanları okumayı çok severim. Köylerde görev yaptığım için de “Köy Enstitülerinin” o aydınlanmacı ruhunu az çok bilirim. Ama ne zaman köy enstitüleri ile ilgili yazılmış yeni bir yapıt görsem heyecanlanırım. Alıp okuduğumda, çayın o her demdeki tadı gibi bana ayrı bir mutluluk ve heyecan verir…

Neyse konuyu fazla dağıtmayayım. “Kitap Yelpazesi” grubunun düzenlemiş olduğu kitap çekilişten kazandığım ve Salih KOÇ öğretmenimin gönderdiği kitapları kargodan aldım. Kendisine ayrıca teşekkür ediyorum. Kargomu heyecanla açtığımda bir kitap değil üç kitap ile karşılaştım. Kitapları elime alıp baktığımda tabi ki ilk okuyacağım yapıtı “Kızlar da Okur. Bir köy Enstitüsü Hikayesi” olacaktı. Ve öyle de oldu. Her satırını, buharlaşan o köy enstitüsü ruhunu içime çeke çeke okudum.

“Gazi bir babanın kızı Sevim. Babası öldükten sonra “topalın kızı” diye anılır köyde. Köye atanan “Köy Enstitülü” Zihni öğretmenin onurlu mücadelesiyle “topalın kızı”, ilkokuldan mezun olduğu köyünün okuluna yine “Köy Enstitülü” ilk kız öğretmen olarak atanır…”

Öykünün parantez içi hikayesi böyle. Ama gel gör ki içeriğine daldıkça acılarla yoğrulan köylerdeki yaşamı, “Köy Enstitülerindeki” acımasız kıyımları ve bu yıkımlarda onurluca mücadele edip, ülkenin her bir köşesine dağılan, Cumhuriyet aydınlanmasının neferi öğretmenlerin öyküsünü bir solukta okuyacaksınız…

Salih KOÇ Öğretmenimin dediği gibi;

• “Gazinin kızı” yalnızca bir karakter değil; bir kuşağın, bir idealin, sözünde durmanın, sözüne bağlı olmanın adıydı…
• “Ne ekmişsek onu biçiyoruz” diyen bir öğretmenin gözyaşlarıydı…
• Kalkınmanın köyden, köy çocuklarının eğitiminden ve beceri kazanmalarının yolundan geçer inancıydı…
• Anadolu’nun üzerine bir umut ışığı gibi doğan “Köy Enstitülerinin hikayesiydi…”
• “Cumhuriyet, gaz lambasının ışığında büyümeye devam ediyordu ve o ışık hiç sönmeyecek” diyen yüreğin sesiydi…

Ve en önemlisi de;

“Kız çocuklarının okuması Türkiye’nin aydınlık geleceğine doğan yeni bir güneş gibiydi” cümlesinin ayakta alkışlanmasıydı…

Değerli öğretmenim Salih Koç’a böyle güzel bir yapıtı edebiyat dünyasına kazandırdığı için yürekten kutluyorum. Kaleminiz yaşasın öğretmenim. Varolun…

Saygılarımla…

İsmail DEMİRTAŞ | Eğitimci Yazar / 24.01.2026 Burdur.