Keçi Ağıllarında Tandır Başında Yazan, Ressam Fikret Otyam Kimdir? | Değerlendirme Nuri Kaymaz
2015’te kaybettiğimiz ressam, gazeteci ve yazar Otyam, bir röportajı şöyle demişti:
“Yalansız dolansız, konunun ıcığını cıcığını çıkararak temeli insana dayanan bir anlatım türüdür. Halkın dili olmak, halkın gözü kulağı olmak, hayınlığa, insan dışılığa, yasa dışılığa, ezmeye, sömürmeye, eşitsizliğe karşı durma, başkaldırmadır.”
Anadolu’nun tozuna bulanmış bir kalem…
Gazeteciliği masa başında değil, Harran’ın sıcağında, Cudi’nin eteklerinde, Fırat’ın kenarında yapan, röportajı yazıhanede değil, köy meydanında, keçi ağıllarında, tandır başında yazan adam…
Aksaray’da doğdu. Bir asker ve eczacının oğlu olarak dünyaya geldi. Babası Vasıf Efendi, İsmet İnönü’nün silah arkadaşıydı.
İlkokul, ortaokul Aksaray’da… Lise Ankara, Kayseri derken İstanbul’da, Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde… Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun atölyesinde resim öğrendi. Daha okul bitmeden gazeteciliğe bulaştı. 1950’de Son Saat gazetesinde başladı. Dünya, Ulus, Cumhuriyet derken yazı işleri masasında değil, tozlu yollarda gördük onu…
1953’te ilk kez Güneydoğu’ya gitti. Ve dönmedi… Yani bedeni döndü ama ruhu hep orada kaldı. Harran’da, Cudi’de, Van Gölü kıyısında… Mayınlı tarlalarda, tandır başlarında, keçi sürülerinin peşinde…
Onun Anadolu’su; iri gözlü, başı örtülü, küçük burunlu, küçük ağızlı kadınların Anadolu’suydu. Mayınlı toprakların, susuz tarlaların, yorgun çobanların, çocukluğuna şarkılar düşmüş köylerin Anadolu’su…
“Gide Gide” serilerinde anlattı… “Hu Dost” diye seslendi… “Topraksızlar”da çiftçinin feryadını, “Karasevdam Anadolum”da memleket sevdasını yazdı. Röportaj dediğin onun elinde sanata dönüştü. Fotoğraf makinesi de en az kalemi kadar mertti.
1964’te William Saroyan’la Bitlis’i gezdi. Şehri bırakıp Gazipaşa’ya, Deliçay kıyısına yerleşti. Keçiler, resimler, kitaplar… Orada resim yaptı, kitap yazdı, keçileri sevdi, Anadolu kadınlarını boyadı… Gazeteciliğin “sokak” olduğunu, sanatın “halk” olduğunu hiç unutturmadı.
8 Ağustos 2015’te aramızdan ayrıldı.
O, hâlâ fotoğraf karelerinden bakıyor, “Hu Dost” diye sesleniyor.
Fikret Otyam kimdir?
Fikret Otyam 19 Aralık 1926 yılında Aksaray’da doğdu. Ünlü besteci ve orkestra şefi olan ağabeyi Nedim Vasıf Otyam ve diğer ağabeyleri gibi 6 yaşından itibaren babasının eczanesinde çalışmaya başladı. Eczaneye gelen köylülerden dinlediği hikayeleri defterine günübirlik not eden Otyam, daha sonra bunları, 1945-1946 yıllarında İstanbul’da Gece Postası Gazetesi’nde yayımladı.
Fotoğrafı ağabeyi Nedim’den öğrenen Otyam, Aksaray’da arkadaşı ve resim öğretmeniyle birlikte “Foto Üç Yıldız” isimli fotoğrafçı dükkanını açtı.
Resme olan ilgisi üzerine 1945 yılında girdiği Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’ni 1953 ‘de Bedri Rahmi Eyüboğlu atölyesinde bitiren Otyam, öğrencilik yıllarında gazetecilik, sanat-edebiyat yazarlığı ve fotoröportajlar yapmaya başladı.