Eğitilmiş Birey” Mümkün, “Evcilleştirilmiş Tür” Mümkün Değil

05.12.2025

123

A⁺

A^-

Eğitilmiş Birey” Mümkün, “Evcilleştirilmiş Tür” Mümkün Değil

1800’lerde bazı Avrupalılar birkaç zebrayı evcilleştirip çekici arabaya koşturdu.

Hatta 19. yüzyılda bir İngiliz lordu zebralı fayton kullanıyordu. Sonra onların yavruları ne kadar evcil bir ortamda eğitilse de vahşi olma içgüdülerini kaybetmediler.

Ama bu örnekler çok nadir ve türün geneline yayılabilir değil. Yani “eğitilmiş birey” mümkündür ama “evcilleştirilmiş tür” mümkün değildir.

Atlar, köpekler ve inekler 8.000–15.000 yıl boyunca kontrollü şekilde seçilerek evcilleştirildi.

Zebralarda böyle bir süreç hiç yaşanmadı.

Zebralar, savunma içgüdüsü çok yüksek olan hayvanlardır.

Tekme güçleri atlardan çok daha şiddetlidir.

Tehlike hissettiklerinde ısırma ve saldırma eğilimleri vardır.

Strese karşı aşırı hassastırlar.

Atların aksine, insanlara alışmaya doğal bir yatkınlıkları yoktur.

Evcilleşebilen hayvanlarda (at, köpek, koyun) lideri takip etme davranışı güçlüdür.

Zebralarda sürü yapısı daha karmaşıktır ve insanı lider olarak kabul etme eğilimleri çok zayıftır.

Kaçış içgüdüsü çok kuvvetlidir.

Zebralar, Afrika’daki yırtıcılardan korunmak için milyonlarca yıl boyunca yoğun bir kaçış içgüdüsü geliştirdi.

Bu nedenle:

Küçük bir seste bile ürkerler,

Kapalı alanlarda paniklerler,

Binicilik veya yük taşıma gibi insan kontrolüne gelmezler.

Evcilleştirme, sadece “alıp eğitmek” değildir.

Binlerce yıl süren genetik seçilim gerekir.

Aslında insanlar binlerce yıldır bir çok yaban hayatındaki canlıları eğitmeye çalışıyorlar.

Papağana konuşmayı,

Filleri ve aslanları sirklerde oynatmayı,

Maymuna ip atlamayı,

Ayıya dans etmeyi öğretmeye çalışırlar.

Bunları yaptırmak için her canlıya ayrı bir metodu bazen de ağır ve acı veren bir eğitim, doğrusu işkence ederler.

Halbuki binlerce yıldır eğitilmesi en zor canlılardan biri insan olmuştur..

Arel

ÖNCEKİ KONU

Özge Kahraman’ın “Karanlığın Hafızası” Adlı İlk Kişisel Sergisi Haliç Sanat 2’de Ziyarete Açıldı

SONRAKİ KONU

Kadın+Edebiyatçılardan Çağrı: Biz Kimiz ve Neler Yaptık?

ETİKETLER: "POST"), Akademi, değildir, Eğitilmiş Birey, Evcilleştirilmiş, Kaynak, mühendislik, Mümkün, Mümkündür, Old History, Tür, Ulusal, Washington

Administrator

Editörden Yazı Atölyesi, Çağdaş Türk ve Dünya Edebiyatı’nı merkezine alan bir Websitesidir. Yazı Atölyesi’ni kurarken, okurlarımızı günümüzün nitelikli edebi eserleriyle tanıtmayı ve tanıştırmayı hedefledik. Yazarlarımız, Yazı Atölyesi’nde, edebiyat, sanat, tarih, resim, müzik vb. pek çok farklı alandan bizlere değer katacağını düşünüyoruz. Bu amaçla, sizlerden gelen, öykü, hikaye, şiir, makale, kitap değerlendirmeleri, tanıtımı ve film tanıtım yazıları, anı ve edebiyata ilişkin eleştiri yazılarla, eserlerinize yer veriyoruz. Böylelikle kitaplarınızla eserlerinizin yer aldığı Yazı Atölyesi’nde, dünya çağdaş edebiyatı ile sanatın pek çok farklı alanında değer katacağına inanıyoruz. Yazı Atölyesi kültür sanatın, hayatın pek çok alanını kapsayan nitelikli edebiyat içerikli haber sunar. Bu nedenle başka kaynaklardan alınan, toplanan, bir araya getirilen bilgileri ve içerikleri kaynak belirtilmeksizin yayına sunmaz. Türkçenin saygınlığını korumak amacıyla ayrıca Türk Dil Kurumu Sözlüğünde önerilen yazım kuralları doğrultusunda, yayınladığı yazılarda özellikle yazım ve imla kurallarına önem verilmektedir. Yazı Atölyesi, üyeleri ve kullanıcılarıyla birlikte interaktif bir ortamda haticepekoz@hotmail.com + yaziatolyesi2015@gmail.com mail üzerinden iletişim içinde olan, bu amaç doğrultusunda belirli yayın ilkesini benimsemiş, sosyal, bağımsız, edebiyat ağırlıklı bir dijital içerik platformudur. Katkılarınızdan dolayı teşekkür ederiz. http://yaziatolyesi.com/ Editör: Hatice Elveren Peköz Katkılarınızdan dolayı teşekkür ederiz. http://yaziatolyesi.com/ Editör: Hatice Elveren Peköz Email: yaziatolyesi2016@gmail.com haticepekoz@hotmail.com GSM: 0535 311 3782 -------*****-------