En Yüksek IQ’ya Sahip Kadının Hilayesi

Değerlendirme Gazanfer Er Yüksel

Bu kadın, şimdiye kadar kaydedilmiş en yüksek IQ’ya sahip insan (228).
IQ’su; Einstein (160-190), Hawking (160) ve Musk’tan (155) çok daha yüksekti.

Yine de, basit görünen bir soruya verdiği yanıtla alay konusu oldu.

Ama o, kimsenin göremediğini gördü.

İşte hikayesi:
Marilyn Vos Savant sıradan bir çocuk değildi.

10 yaşına geldiğinde:

• Kitaplarının tamamını ezberlemişti
• Britannica Ansiklopedisi’nin 24 cildini okumuştu
• Gelmiş geçmiş en yüksek IQ’ya (228) sahipti

Bir dahilikle kaderi çizilmiş gibiydi.

Ama gerçekler farklıydı.
“Kimse bana pek dikkat etmedi. Çünkü bir kızdım, ve bunu kabullenmiştim.”

Sıradan bir devlet okuluna gitti.

Washington Üniversitesi’nden 2 yıl sonra ayrıldı ve ailesinin işine yardımcı olmaya başladı.

Ve 1985 yılında, kader keskin bir dönüş yaptı…
Guinness Rekorlar Kitabı onu “En Yüksek IQ” sahibi olarak listeledi; IQ’su 228 idi.

Marilyn ilgi odağındaydı:

• New York ve Parade gibi büyük dergilerin kapağında yer aldı.
• David Letterman ile Late Night programına katıldı.
Marilyn, Parade Magazine’de bir pozisyon elde etti ve ünlü “Ask Marilyn” (Marilyn’e Sorun) köşesine başladı.

Yazmaya tutkusu olan biri için gerçek bir hayaldi bu.

Ancak kısa sürede bir kâbusa dönüşecekti.

Hepsi tek bir soruyla başladı…
Marilyn, 228 gibi olağanüstü bir IQ’ya sahipti. Bu sayede dünya rekoru kırdı.

Bu tür bir IQ’nun ardındaki sırrı açıkladı: 100 Zihinsel Model.

Monty Hall Problemi, Eylül 1990.

“Let’s Make a Deal” programının sunucusu Monty Hall’un adını taşıyor.

İşte ona sorulan soru:
Bir yarışma programındasınız.

Karşınızda 3 kapı var.

Birinde araba, diğer 2’sinde ise keçi var.

Bir kapı seçiyorsunuz.

Sunucu, başka bir kapıyı açarak içinde keçi olduğunu gösteriyor.

Kapıyı değiştirmeli misiniz?
Cevabı: “Evet, kapıyı değiştirmelisiniz.” idi

10.000’den fazla mektup aldı, 1.000’i PhD’li kişilerdendi.

%90’ı onun yanlış olduğunu söyledi:

• “Sen keçisin!”
• “Fırsatını kaçırdın!”
• “Belki kadınlar matematik problemlerine farklı bakıyordur.”

Peki, gerçekten yanlış mıydı?
Düşünün:

Arabayı seçersiniz (1/3 ihtimal):
• Kapıyı değiştirirseniz, kaybedersiniz.

Keçi seçersiniz (2/3 ihtimal):
• O, diğer keçiyi gösterir.
• Kapıyı değiştirirseniz, kazanırsınız.

Kapıyı değiştirmek, 2/3 ihtimalle kazanmanızı sağlar.
MIT, bilgisayar simülasyonlarıyla onun cevabını doğruladı.

MythBusters, bunu kanıtlamak için testler yaptı.

Bazı akademisyenler hatalarını kabul edip özür diledi.

Peki, neden bu kadar çok kişi bunu göremedi?
Nedenleri:

• İnsanlar, yeni bir seçimle karşılaştıklarında durumu “sıfırlama” eğilimindedir.
• Küçük sayılar (3 kapı) durumu kavramayı zorlaştırır.
• Her kapının %50 şansa sahip olduğunu varsayarlar.

Peki, insanları böyle düşünmeye iten şey ne?
Marilyn, bunun sorumlusu olarak zorunlu eğitim sistemini görüyor.

Bu sistemin:

• Pasif öğrenenler yarattığını
• Bağımsız düşünmeyi teşvik etmediğini
• Kişilerin ilgi duyduğu alanları keşfetmesini engellediğini savunuyor.
Marilyn kalabalık bir odada kendini yalnız hissediyor.

Bu kadar zeki olmak kolay değil.

Cevaplara ihtiyaç duyduğunda dönecek kimse olmuyor.

Yine de zekâsını bir yükten çok bir nimet olarak görüyor.