Günün Kitabı | Budala | Fyodor Mihailoviç Dostoyevski

Dostoyevski’nin “Budala” romanı, gerçek iyilik, toplumun çarpık değerleri karşısında bir meydan okuma amacını güdüyor.

Budala romanı, iyiliğin ve saflığın çıkarcı bir dünyada nasıl yanlış anlaşıldığını ve dışlandığını derinlemesine ele alır.

Prens Mişkin, saf iyiliği, dürüstlüğü ve koşulsuz merhametiyle toplumun ikiyüzlülüğüne bir ayna tutar. Ancak bu özellikleri onu “budala” olarak nitelendirilen bir konuma düşürür, çünkü toplum, maskeler ardında saklanan bir oyunu oynamayı reddeden bu karakteri anlamakta zorlanır.

Dostoyevski, “İyiliğin değeri, başkalarının onu nasıl algıladığı ile ilgili değildir,” diyerek iyiliğin içsel bir değer olduğunu vurgular.

Mişkin’in trajedisi, onun zayıf olduğu için değil, tam tersine, dünyanın onun saflığını kaldıramayacak kadar yozlaşmış olmasından kaynaklanır. Roman, okuyucuyu bir soruyla baş başa bırakır: İyilik, acı çekmeye değer mi?

Mişkin, etrafındakilerin bencilliklerini ve ikiyüzlülüklerini ortaya çıkarırken, aslında onlara kendi ahlaki çelişkilerini gösterir.

Dostoyevski, “İyilik, dünyanın onu takdir etmesi için değil, doğru olan olduğu için var olur,” sözleriyle bu durumu özetler.

Ancak iyiliğin bedeli ağırdır; Mişkin gibi karakterler, çoğu zaman yalnızlaştırılır, alay konusu olur ve hatta yok edilir. Buna rağmen, iyiliğin gücü, etkisinin derin ve kalıcı olmasıdır.

Roman, iyiliğin görünüşte zayıf ama aslında dönüştürücü bir güç olduğunu gösterir.

Sonuç olarak, “Budala”, insanlığın en temel çelişkilerinden birini sorgular: İyilik, dünyanın acımasızlığına rağmen neden varlığını sürdürür? Belki de cevap, iyiliğin kendisinin bir amaç olmasında yatar.

KİTAP TANITIM BÜLTENİ | TÜRKİYE İŞ BANKASI KÜLTÜR YAYINLARI

İlk romanı İnsancıklar 1846’da yayımlandı. Ünlü eleştirmen V. Belinski bu eser üzerine Dostoyevski’den geleceğin büyük yazarı olarak söz etti. Ancak daha sonra yayımlanan öykü ve romanları, çağımızda edebiyat klasikleri arasında yer alsa da, o dönemde fazla ilgi görmedi. Yazar 1849’da I. Nikola’nın baskıcı rejimine muhalif Petraşevski grubunun üyesi olduğu gerekçesiyle tutuklandı. Kurşuna dizilmek üzereyken cezası sürgün ve zorunlu askerliğe çevrildi.

Cezasını tamamlayıp Sibirya’dan döndükten sonra Petersburg’da Vremya dergisini çıkarmaya başladı, yazdığı romanlarla tekrar eski ününe kavuştu. En önemli eserlerinden Budala 1868-1869 yıllarında Russki Vestnik dergisinde tefrika edildi. Dostoyevski bu romanında insan ruhunun labirentini çılgınlık, tutku ve hastalık prizmasında kırılan görüntüsüyle sergilemiştir.

 

Çevirmen: Ergin Altay

Yayın Tarihi:12.07.2019

ISBN: 9786053604419

Dil: TÜRKÇE

Sayfa Sayısı: 784

.. ..